Διαμόρφωση του Ρόλου του Φύλου
Υπεύθυνη μαθήματος: Βιτσιλάκη Χρυσή
Διδάσκοντες/ουσες: Βιτσιλάκη Χ, Τσαούσης Ι, Γκασούκα Μ.

Εξετάζονται, μέσα από συγκριτική ανάλυση θεωριών και εμπειρικών μελετών, οι κυριότεροι παράγοντες, που διαχρονικά και διαπολιτισμικά, συντελούν στη διαμόρφωση του ρόλου του φύλου. Ειδικότερα, παρουσιάζεται μια ιστορική αναδρομή στους ρόλους των δύο φύλων και εντοπίζονται οι βασικότεροι παράγοντες που διαφοροποίησαν τους ρόλους αυτούς, γίνεται δε μια κριτική ανάλυση αφενός μεν των θεωριών που αποδίδουν τις διαφορές των φύλων στη «φύση», αφετέρου δε αυτών που τις αποδίδουν στις κοινωνικοποιητικές διαδικασίες ή την «ανατροφή». Τέλος, εξετάζονται οι ρόλοι των δύο φύλων στις σημερινές δυτικές κοινωνίες μέσω της τεκμηρίωσης των θεσμοθετημένων -τυπικά και άτυπα- δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ανδρών και γυναικών και των πεδίων και μορφών δράσης, σε τομείς, όπως η δυαδική σχέση, η οικογένεια, η κοινότητα, ο εργασιακός χώρος, η πολιτική εξουσία και το νομικό πλαίσιο.

Φύλο και Εκπαίδευση
Υπεύθυνος μαθήματος: Γουβιάς Διονύσης
Διδάσκοντες/ουσες: Γουβιάς Δ, Δεληγιάννη Κική, Ζιώγου Ρούλα

Το μάθημα, μέσα από μια διαθεματική προσέγγιση, εντάσσει τη διάσταση του 'φύλου' στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αφού γίνεται μια εκτενής αναφορά στις θεωρητικές προσεγγίσεις για τις διαφορές των δύο φύλων, επιχειρείται μια ιστορική αναδρομή της ανάδυσης των γυναικών στους κοινωνικούς μετασχηματισμούς της Βιομηχανικής και Μετα-βιομηχανικής Εποχής, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Κατόπιν, συνοψίζεται η σύγχρονη έρευνα για το 'φύλο' στην εκπαίδευση. Τέλος, γίνεται επικέντρωση της οπτικής ματιάς στην ελληνική πραγματικότητα, όπου εξετάζεται η εκπαιδευτική και επαγγελματική θέση των γυναικών, και ιδιαίτερα των εκπαιδευτικών.

Φύλο και Απασχόληση
Υπεύθυνη μαθήματος: Φώκιαλη Πέρσα
Διδάσκουσες: Φώκιαλη Πέρσα, Βακόλα Μαρία

Εξετάζεται η διάσταση του φύλου στην αγορά εργασίας. Συγκεκριμένα σκιαγραφείται η παρουσία της γυναίκας στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό με αναφορά στη διεθνή , ευρωπαίκή και ελληνική πραγματικότητα. Γίνεται ανάλυση του φαινομένου της στερεότυπης κατηγοριοποίησης των επαγγελμάτων σε ανδρικά και γυναικεία και των συνεπειών της κατηγοριοποίησης στις αμοιβές. Διερευνάται η παρουσία της γυναίκας σε συγκεκριμένους, παραδοσιακά ανδροκρατούμενους επαγγελματικούς χώρους και κυρίως στο χώρο της διοίκησης/ διαχείρισης και λήψης αποφάσεων.

Φύλο και Πολιτισμός
Υπεύθυνη μαθήματος: Γκασούκα Μαρία
Διδάσκοντες/ουσες: Γκασούκα Μαρία, Βερνίκος Νικόλας

Στο συγκεκριμένο μάθημα, αφού εισάγονται οι γνωστότερες επιστημονικές θεωρίες για τον πολιτισμό και τα πολιτιστικά συστήματα, διερευνάται - μέσα από τη φεμινιστική οπτική - ο τρόπος δόμησης του (των) πολιτισμού (ων) με βάση κυρίως την ανδρική εμπειρία, η συμβολή στη διαδικασία αυτή της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης, οι εσωτερικές διαιρέσεις και ιεραρχίες των πολιτισμικών συστημάτων και ιδιαίτερα η έμφυλη διάστασή τους κλπ. Ακόμα προσεγγίζονται και αναλύονται θέματα που απασχολούν τη φεμινιστική επιστήμη, όπως λ.χ. η σημασία της χρήσης της αναλυτικής κατηγορίας «κοινωνικό φύλο» (gender) στις νέες προσεγγίσεις του πολιτισμού και της προσπάθειας που βρίσκεται σε εξέλιξη για να γίνουν «ορατές» οι γυναίκες στο πλαίσιο του, το ζήτημα της «ψευδούς συνείδησης» των γυναικών, η στάση κορυφαίων φιλοσόφων ιστορικών κλπ απέναντι στη γυναικεία υποτέλεια, η σχέση «λόγιου» - «λαϊκού» πολιτισμού από τη σκοπιά του φύλου, τα ζητήματα των πολιτιστικών προϊόντων των γυναικών, το αίτημα για τη μετατροπή της ιστορίας (και του πολιτισμού) σε πεδίο ανθρωποκεντρικό, πεδίο «κοινωνικής συγκρότησης» μέσα από τη συνδιαλλαγή του αρσενικού με το θηλυκό ον και, εν τέλει, πεδίο κοινωνικο - πολιτισμικής κατασκευής των κοινωνικών ρόλων των φύλων κ.α.

Φύλο, Θετικές Επιστήμες και Νέες Τεχνολογίες
Υπεύθυνος μαθήματος: Ρούσσος Πέτρος
Διδάσκοντες/ουσες: Ρούσσος Πέτρος, Χιονίδου Μαρία, Ρεντετζή Μαρία, Μυριβήλη Ελένη

Το μάθημα χωρίζεται σε τέσσερις ενότητες κατά τις οποίες γίνεται συζήτηση των στάσεων απέναντι στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ), της διάστασης του φύλου στις φυσικές επιστήμες και τα μαθηματικά, καθώς και της αρχής ότι οι έννοιες «φύλο» και «τεχνολογία» είναι ιστορικο/κοινωνικές κατασκευές. Οι φοιτητές εκτίθενται σε κείμενα, ερευνητικά ευρήματα και καλλιτεχνικές δημιουργίες, μέσα από τις οποίες ευαισθητοποιούνται σε θέματα όπως η τεχνοφοβία, η έμφυλη σχέση με την τεχνολογία, ο ρόλος του σώματος και του φύλου στη διαμόρφωση των αντιλήψεων γύρω από τα φύλα κ.ο.κ. Η αξιολόγηση των φοιτητών είναι συνεχής και πραγματοποιείται μέσα από σύντομες γραπτές εργασίες στα παραπάνω θέματα.

Στο μάθημα αυτό εξετάζεται η διάσταση του φύλου στην οικογένεια διαχρονικά αλλά και στη σύγχρονη εποχή. Συγκεκριμένα δίνεται έμφαση στις κοινωνικές και πολιτισμικές αλλαγές που συντελούνται σε κοινωνίες όπως η ελληνική που περνά με σχετική καθυστέρηση σε σχέση με άλλες δυτικές κοινωνίες από παραδοσιακές σε σύγχρονες κοινωνικές δομές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να συνυπάρχουν παραδοσιακές και σύγχρονες αντιλήψεις σε θέματα που αφορούν προσδοκώμενες συμπεριφορές και αποδεκτά πλαίσια συμπεριφοράς για άνδρες και γυναίκες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο συχνά δημιουργούνται εντάσεις. Γίνεται ανάλυση του πώς οι γενικότερες κοινωνικές αλλαγές που παρατηρούνται και σχετίζονται κυρίως με την έξοδο της γυναίκας στην αγορά εργασίας και τη συνεχή χειραφέτησή της σε παραδοσιακά ανδροκρατούμενους επαγγελματικούς και κοινωνικούς χώρους επιδρά και διαφοροποιεί τη δομή της σύγχρονης οικογένειας, τους ρόλους των μελών της οικογένειας και ιδιαίτερα της γυναίκας καθώς και τις ευρύτερες λειτουργίες της σημερινής οικογένειας.

Φύλο και Πολιτική
Υπεύθυνη μαθήματος: Γκασούκα Μαρία
Διδάσκουσες: Κουμανταράκη Άννα, Μαρούγκα Ασπασία, Παπαγεωργίου Γιώτα

Σκοπός του μαθήματος είναι: α) να αναδείξει τις διαφορετικές πλευρές της σχέσης των γυναικών με την πολιτική στις Δυτικές κοινωνίες και β) να αναλύσει τους τρόπους που οι γυναίκες ξεπέρασαν την κατάσταση αποκλεισμού από τα κοινά και οδηγήθηκαν στην ενεργό πολιτική συμμετοχή. Στα πλαίσια του μαθήματος αναλύονται έννοιες που προσδιορίζουν όχι μόνο την γυναικεία πολιτική παρουσία αλλά γενικότερα. τους όρους συγκρότησης του δυτικού πολιτικού συστήματος Ο καταμερισμός εργασίας, η κοινωνία των πολιτών, η πατριαρχία, το φεμινιστικό κίνημα και οι συνέπειες τους στην άσκηση πολιτικής εξουσίας βρίσκονται στο επίκεντρο του μαθήματος. Ακόμη το μάθημα προσφέρει την απάντηση και την ερμηνεία της πολιτικής θεωρίας για το πρόβλημα της άνισης συμμετοχής ανδρών και γυναικών στο δημόσιο χώρο. Επίσης δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα στατιστικών ερευνών όπου η γυναικεία παρουσία στην πολιτική εμφανίζεται ποσοτικά.

Φύλο και Σεξουαλικότητα
Υπεύθυνος μαθήματος: Τσαούσης Γιάννης
Διδάσκοντες/ουσες: Τσαούσης Γιάννης, Γκασούκα Μαρία

Στο συγκεκριμένο μάθημα διερευνάται η ανθρώπινη σεξουαλικότητα από την βιολογική, ψυχολογική, κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική της σκοπιά. Μελετάται η συμβολή της στον εξανθρωπισμό του ανθρώπινου είδους, η ανάγκη της για τον/την "Άλλο/η", η κοινωνική και η κοινωνικοποιημένη της διάσταση που προκύπτει ακριβώς απ' αυτή της την "ανάγκη", ο τρόπος που αντιμετωπίστηκε στη διάρκεια της ιστορικής εξέλιξης από τις διάφορες κοινωνίες, τα θρησκευτικά , τα πολιτικοοικονομικά και κλπ συστήματα, καθώς και το πώς διαμεσολαβείται από τις αξίες ενός πατριαρχικού κόσμου Γίνεται προσπάθεια, τέλος, να αποσαφηνισθεί το πώς ένα σύστημα προερχόμενο από βιολογικούς καταναγκασμούς (αναπαραγωγή) αποτέλεσε ένα σύστημα κοινωνικής ασυμμετρίας. Πως συνέβη δηλ. και η σεξουαλικότητα της μισής ανθρωπότητας (των γυναικών) συνδέθηκε τόσο στενά με κοινές πραγματικότητες έξω απ' αυτή (κοινωνικού, θρησκευτικού, ηθικού, οικονομικού περιεχομένου) και πώς επάνω της ασκούνται εξουσιαστικά παιχνίδια, αντί να βρίσκεται με τη σεξουαλικότητα της άλλης μισής ανθρωπότητας (των ανδρών) σε διαλεκτική αλληλεξάρτηση όπου δεν θα μπορούσε η μία να γίνει κατανοητή χωρίς την άλλη. Στο πλαίσιο του μαθήματος παρουσιάζονται η μεθοδολογία της έρευνας γύρω από την σεξουαλικότητα και οι σημαντικότερες έρευνες γύρω από το σεξ διεθνώς.

Φύλο και Γλώσσα-Επικοινωνία
Υπεύθυνη μαθήματος: Καρατζόλα Ελένη
Διδάσκουσες: Καρατζόλα Ελένη, Γεωργαλίδου Μαριάνθη, Κωστούλα Νέλλη

Στόχος του μαθήματος είναι, πρώτα από όλα, η μελέτη της γλώσσας ως κοινωνικού και πολιτισμικού φαινομένου, με βάση την Κοινωνιογλωσσολογία. Επιπροσθέτως, εξετάζεται η σχέση σχέση γλώσσας και προσωπικής, και κατ' επέκταση, σεξουαλικής ταυτότητας. Ταυτοχρόνως, μελετάται η επικοινωνία ως μια διαδικασία που φέρει -εν δυνάμει-πολλαπλές κοινωνικές συμπαραδηλώσεις, και αναπαράγει, εν πολλοίς, ήδη υφιστάμενες διαφυλικές ανισότητες, που παραπέμπουν, με τη σειρά τους, σε γενικότερες εξουσιαστικές δομές.

Φύλο και Λογοτεχνία και Θέατρο
Υπεύθυνος μαθήματος: Παπαδόπουλος Ιωάννης
Διδάσκοντες/ουσες: Παπαδόπουλος Ιωάννης, Ζερβού Αλεξάνδρα, Αναγνωστοπούλου Διαμάντη, Πάτσιου Βίκυ

Το μάθημα αποσκοπεί στη μελέτη του «γυναικείου ρόλου», ως δημιουργού και ως δημιουργήματος, μέσα από την Ελληνική Λογοτεχνία και το Θέατρο, διαχρονικά, από την κλασική περίοδο της αρχαίας Ελλάδας έως τη σύγχρονη εποχή. Στην πρώτη περίπτωση, της δημιουργού, διερευνάται ο κοινωνικός ρόλος της γυναίκας υπό το πρίσμα της ισχύουσας ή μη «ισότητας των δύο φύλων», δηλαδή σε σχέση με τους ομότεχνους άνδρες. Στη δεύτερη περίπτωση, του δημιουργήματος, εξετάζεται ο ποιητικώς διαμορφωμένος ρόλος της γυναίκας, όπως έχει καταγραφεί ανά τους αιώνες μέσα από τα έντεχνα -λογοτεχνικά και δραματικά- κείμενα.